شهر زيرزميني کيش
آنچه در رويا هم نديده ايد

شهري زيرزميني در کيش وجود دارد که شايد بيشتر مسافران و گردشگراني که به کيش رفته اند، حتي نام آن را نشنيده اند.
كاريز كيش كه يك شهر زير زميني است، در محل اتصال سه رشته قنات (كاريز) قديمي ساخته شده است. اين سه رشته قنات دو هزار سال قدمت و 15 كيلومتر طول دارند که اکنون به يک شهر زير زميني شگفت انگيز بدل شده که بيش از ده هزار متر مربع وسعت دارند.

به جاي مانده از دل تاريخ
در گذشته هاي دور به ويژه در قرون پنجم و ششم هجري كه جزيره كيش مركز تجارت خليج فارس و درياي عمان بود، با 274 حلقه چاه از اين قناتها آب مي‌كشيدند و ساكنان جزيره و ساحل‌نشينان جنوب خليج‌فارس از آن مي‌نوشيدند.
در چند سال گذشته، سه كيلومتر تونل به مساحت 14 هزار و پانصد مترمربع در عمق 17 متري زمين زير لايه‌اي هفت متري از مرجان و لايه‌اي 10 متري از خاك مرجان بدون استفاده از وسايل مدرن و تنها با تيشه و كلنگ و با دست حفر و دهليزها و تالارهاي متعدد در آن تعبيه شده است.

فسيل هايي با 570 ميليون پيشينه
آزمايش روي فسيلهايي كه از سقف مرجاني تونل به دست آمده نشان داده اين سقف بين 110 تا 570 ميليون سال قدمت دارد. اگر با دقت بيشتري به اين فسيلها نگاه كنيد لاك‌پشتي را مي‌بينيد كه از 570 ميليون سال قبل خود را براي امروز ما جاودانه كرده است. اکنون سقف مرجاني كاريز به شكل طبيعي حفظ شده است. کارگزاران شهر زير زميني بر اين باورند که دو ويژگي کاريز را در فهرست ابنيه جهاني در خواهد آورد. اول، اين که کاريز در دل تنها جزيره مرجاني دنيا واقع است. دوم اين که تنها بنايي است که سقف آن مملو از صدفها و مرجانهاي طبيعي است. صدفها و مرجانهايي که براي بازديد آنها دو راه وجود دارد يعني، بازديد از موزه هاي طبيعي يا غواصي در آبهاي آزاد و اکنون کاريز فصلي جديد و استثنايي در پيش روي تمامي دوستداران طبيعت گشوده که بي واسطه خواهند توانست از بزرگترين مجموعه مرجاني بازديد کنند. همچنين، خاکهاي برداشت شده از کاريز داراي خواص درماني زيادي است که در گل درماني استفاده هاي فراوان خواهد داشت.
طراحان اين شهر زيرزميني مي‌كوشند تا در پروژه بازسازي كاريز كيش، علاوه بر حفظ بافت تاريخي آن، كاربري‌هاي جديدي از اين شهر زيرزميني به‌دست آورند.
مجموعه طبيعي،‌ تاريخي، فرهنگي و تفريحي شهر زيرزميني كيش (كاريز) كه مهمترين بخش آن تونل شاهنامه خواهد بود تا سال 1386 به بهره‌برداري مي‌رسد. گردشگران در اين تونل مي‌توانند سوار بر قايقهايي كوچك بر آب جاري قنات به حركت درآمده و در هر پيچ تونل با يكي از صحنه‌هاي شاهنامه و هفت خوان رستم آشنا ‌شوند.

طرحي بزرگ براي کيش
موسس و سرمايه‌گذار كاريز كيش علاقه‌مندان و هنرمندان را به همكاري براي ثبت آثار هنري خود در آبراههاي اين كاريز دعوت كرده است. سرمايه‌گذار بازسازي اين شهرزيرزميني بر اين باور است كه قرار گرفتن آن در دل جزيره مرجاني و امكان بازديد از صدف‌ها و مرجان‌هايي كه در اعماق اقيانوس‌ها قرار دارند، مي‌تواند اين بخش از جزيره كيش را به يكي از ابنيه‌هاي منحصر به فرد دنيا تبديل كند.
«منصور حاجي حسيني»،‌ ايراني مقيم آلمان، سرمايه‌گذار اين پروژه است که از سال 1378 كار خود را آغاز كرده است.
«حاجي‌حسيني» كه 27 سال خارج از ايران اقامت داشته است، پس از بازديد از كيش در سال 1377 مجذوب اين جزيره شده و در پي سرمايه‌گذاري در آن برمي‌آيد. او پس از مذاكره با سازمان منطقه آزاد كيش براي بازسازي كاريز اعلام آمادگي كرده و از سال 1378 كار را آغاز مي‌كند.
مجموعه‌اي كه تا دو سال ديگر در تالارهاي كاريز به بهره‌برداري مي‌رسد،‌ شامل موزه، آمفي‌تئاتر، بازارچه صنايع‌دستي، رستوران، كافي‌شاپ و چايخانه سنتي است.

کاريز گسترش مي يابد
سرمايه‌گذار قصد دارد در سطح زمين و روي شهر زيرزميني نيز، مجموعه تفريحي بزرگي شامل سينما، ساختمانهاي اداري، پاركينگ، پاويون و دو قلعه شبيه قلعه‌هاي باستاني با بخشهايي مانند رستوران، فروشگاه، سايت بازي كودكان و سوييتهاي اقامتي بسازد.
پس از پايان كار هم هر شب كارناوالي از اقوام مختلف ايراني با لباسها و موسيقي محلي برنامه اجرا مي‌كنند.
انجام اين پروژه در سه فاز تعريف شده است كه در حال حاضر نيمه اول فاز دو يعني فضاهاي تفريحي و فرهنگي آن در حال انجام است.
«حاجي‌حسيني» در اين باره مي‌گويد: «راه‌اندازي اين شهرزيرزميني با ارايه خدماتي چون تاسيس مراكز اقامتي، تجاري و تفريحي در زميني به مساحت 63 هزار متر مربع در روي زمين كاريز همراه‌ خواهد بود.»
وي مي افزايد: «زمين سطحي كاريز به پارك وسيعي تبديل مي‌شود و داراي دو تپه مرتفع خواهد بود كه از خاك‌هاي برداشت شده زيرزمين ساخته شده و چشم‌انداز بي‌نظيري خواهد داشت.»
وي ادامه مي دهد: «ساخت شهر زيرزميني كاريز در كيش از سال 78 آغاز شد و پيش‌بيني مي‌شود كه اين كار در سال 86 به پايان برسد.»

به گفته‌ وي، عمليات ساخت اين شهر تاكنون 70 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است.
وي با بيان‌ اين كه جريان داشتن آب در كانال هاي شهر كاريز به ميزان بارندگي در كيش بستگي دارد، گفت: «قرار است با تعبيه قايق‌هاي 10 تا 12 نفره در كانال‌هاي آبي ايجاد شده، امكان بازديد گردشگران در حفره‌هايي كه آب در آن جريان دارد نيز فراهم شود.»
«اين قايق‌ها با زنجير به هم‌ متصل مي‌شوند و با توجه به سرعت پاييني كه دارند، مسافران مي‌توانند از نقش‌هايي كه روي ديواره‌هاي كاريز حكاكي شده است، تماشا كنند.»
قرار است هفت‌خوان شاهنامه روي بخشي از ديوارهاي كاريزها حكاكي شود تا گردشگران با داستان‌هاي شاهنامه آشنا شده و با تاريخ كهن ايران ارتباط برقرار كنند.
پرده‌خواني از ديگر برنامه‌هايي است كه براي افزايش جذب گردشگر تدارك ديده شده است.


«رييس سابق سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در بازديد از اين پروژه پيشنها كرده‌ بود كه اين سازمان نيز در ساخت اين پروژه همكاري كند تا اين مسير به شهر باستاني حريره برسد كه با تغيير و تحولات ايجاد شده در اين سازمان اين بحث مسكوت ماند.»