دهکده هاي گردشگري، نياز محتوم صنعت گردشگري کشور

دهکده- روزبه رهنما: با آغاز دوره جديد فعاليت هاي سازمان مناطق گردشگري در راه اندازي دهکده هاي گردشگري در سراسر کشور، بار ديگر ضرورت ايجاد چنين مراکز و مناطقي در صنعت گردشگري کشور احساس مي شود.
نبود تاسيسات مناسب گردشگري و امکانات اوليه براي سرويس دهي به گردشگران داخلي و خارجي، مسوولان سازمان مناطق گردشگري را بر آن داشت تا از 5 سال پيش راه اندازي دهکده هاي گردشگري در نقاط جذاب کشور را مطرح و پيگيري کنند.

دهکده گردشگري چيست؟
دهکده‌هاي گردشگري مکانهايي از يک استان هستند که با فواصل نزديک به آن به لحاظ جاذبه هاي طبيعي، فرهنگي و تاريخي، قابليتهاي لازم را براي جذب جهانگردان داخلي و خارجي لازم را دارند و نيازمند ايجاد تاسيسات و امکانات جهانگردي و انجام اطلاع رساني مناسب هستند. دهکده گردشگري مي تواند، به عنوان يک اقامتگاه محل تمرکز جهانگردان داخلي و خارجي به منظور انجام سفرهاي فراغتي ، تعطيلاتي و حتي سکونتي باشد. اين کانون بايد داراي تمام امکانات ويژه مورد ساکنان، جهانگردان و کساني که اوقات فراغت خود را در دهکده مي گذرانند، باشد. بنابر اين ساخت فضاهاي تفريحي، ورزشي، اقامتي، خدماتي ، تجاري و رفاهي در حد استانداردهاي جهان امروز و گردآوردن همه نيازهاي شهري در يک مجموعه متمرکز از ويژگي هاي دهکده گردشگري است. رعايت ملاحظات زيست محيطي و توسعه پايدار نيز از ديگر مشخصه هايي است که بايد در طرح هاي پيشنهادي مورد نظر قرار گيرد. در اين صورت مي توان اطمينان داشت که چه به لحاظ اقتصادي و چه به لحاظ فرهنگي احداث چنين دهکده هايي از بازدهي مناسب برخوردار باشد. بهترين نتايج قابل تصور براي دهکده گردشگري با پيگيري راهبردهايي تحقق خواهد يافت که منافع آن مستقيما به مشارکت کنندگان در ايجاد و توسعه ساز و کارهاي مورد نياز و نيز بهره گيران از خدمات معطوف شود.اين امر از طريق نظام اداري هوشمند و مديريتي قابل حصول است که بتواند نتايج مورد انتظار را تامين کند. اهدافي که در نظر است دهکده جهانگردي به آن شناخته شود عبارتند از:
• کيفيت بالاي اقامت و زندگي
• اقتصاد سالم
• پايداري محيط زيست
• وجهه ملي و بين المللي
وضعيت توسعه گردشگري در دو دهه گذشته نشان داده است که به هر دليل امکان فراهم سازي کل فضاهاي شهري استان براي پذيرش جهانگرد و ايجاد شرايط محيطي براي امنيت و آسايش متناسب با جهانگردان دست کم در دهه آينده ممکن نيست و به اين دليل متمرکز کردن جهانگردان در يک منطقه که در آن تسهيلات و شرايط محيطي مناسب تري فراهم شده باشد راهکاري مطمئن به نظر مي رسد.

اهداف ايجاد دهکده هاي گردشگري
1. افزايش شمار جهانگردان استان
2. افزايش درآمد عمومي از محل توسعه جهانگردي
3. افزايش فرصت هاي شغلي
4. بالفعل کردن ظرفيت هاي بالقوه جهانگردي استانهاي کشور
5. جذب مشارکت بيشتر بخش خصوصي در توسعه جهانگردي
6. افزايش جذب سرمايه گذاري
7. ارتقاي سطح خدمات عمومي به جهانگردان

فرصت هاي سرمايه گذاري در دهکده ها
با توجه به کارکرد غالب دهکده هاي گردشگري، بخش ها و طرح هاي زير در طرح دهکده هاي گردشگري ايجاد مي شود:
مراکز اقامتي و پذيرايي و خدماتي
هتل
متل
مجموعه هاي ويلايي مسکوني
رستوران ها
خدمات مورد نياز ساکنان (آژانس هاي مسافرتي و مراکز خريد)
مراکز فرهنگي
سينما و تئاتر
تالارها
مراکز تفريحي
فضاهاي ورزشي
باشگاههاي تفريحي
فضاهاي بازي کوکان
مراکز تفريح جنگلي و پيک نيک
مسير ويژه اسب سواري و دوچرخه
ورزشهاي آبي
پلاژها و تاسيسات ساحلي
اسکله تفريحي
بوستان‌ها

وضعيت صنعت گردشگري ايران
در طول دهه گذشته ميزان جهانگردان داخلي به طور ميانگين هر ساله بين 5 تا 10 درصد افزايش يافته است. بر اساس آخرين آمار منتشره توسط سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، تعداد جهانگردان داخلي که در انواع هتل ها و ميهمانخانه ها در کشور سکونت گزيده اند،در سال 2001 تعداد 2271942 و در سال 2002 تقريبا 2400000 بوده است. متاسفانه در سالهاي اخير اطلاعاتي در مورد در آمد ساليانه حاصل از ايرانگردان داخلي در دست نيست.
عليرغم افزايش تعداد ايرانگردان داخلي ،ايران هنوز فاقد يک زير ساخت گردشگري مطلوب است. به ويژه در رابطه با اماکن اقامتي، امکانات موجود به هيچ وجه جوابگوي کمي و کيفي تقاضا نيستند. در اين زمينه مهم است که به ذهن بسپاريم که رتبه بندي هتلهاي ايران قابل مقايسه با رتبه بندي هتل هاي موجود در کشور هاي اروپايي نيستنهد. از زمان انقلاب در سال 1979 تنها چند هتل با کيفيت بالا ساخته شده است. بنابر اين هتل هاي چهار و پنج ستاره موجود بر اساس نظام رتبه بندي ايراني، آشکارا معادل همان مقوله در کشور ها توسعه يافته نيستند.

چه بايد کرد؟
با توجه به اين داده ها و اطلاعات مي توان نتيجه گرفت که ايجاد دهکده هاي گردشگري در محورهاي مختلف و نقاط گوناگون کشور، امروزه، به حياتي ترين نياز صنعت گردشگري کشور تبديل شده است، زيرا با تجميع تمامي تاسيسات و امکانات مورد نياز گردشگران مي توان خدمات رساني کامل و مناسبي به آنان داشت.
مطالعات نشان مي دهد چنانچه بتوان ظرف 5 سال آينده زنجيره اي از دهکده هاي گردشگري را در مناطق مختلف کشور ايجاد کرد، توسعه بي سابقه اي در صنعت گردشگري کشور ايجاد مي شود و مي توان به تحقق مدعاي جذب 20 ميليون جهانگرد خارجي اميدوار بود.