دهکده گردشگري ديسني ورلد و جاذبه هايش
محمد تهوري

دهكده- " دهکده گردشگري "، اگرچه چند سالي از ورودش به ادبيات حوزه گردشگري ايران نمي گذرد ولي آن را بايد همزاد توسعه صنعت توريسم در ايران دانست چراکه هردوي آنها ( دهکده گردشگري و توسعه صنعت توريسم ) پيش از آنکه با تحولي روبرو شده باشند ، چاشني سخنراني ها و آرزوپراکني مسوليني هستند که از به وجد آوردن حضار لذت مي برند بي آنکه به مفهوم دهکده گردشگري و لوازم آن انديشيده باشند.
هدف از ايجاد دهکده گردشگري چيست؟ آشوراده، الموت، ابيانه، سرين، جواهرده، جمکران، و... کداميک براي ايجاد دهکده گردشگري مناسب است؟ آيا صرف وجود جاذبه هاي طبيعي، تاريخي و مذهبي ، چشم اندازهاي زيبا، هواي دلپذير و... براي ايجاد يک دهکده گردشگري کافي است؟
با تصور آشوراده و دهها روستا و جزيره کوچک و بزرگي که اين سالها در ايران بعنوان مراکز مورد نظر براي ايجاد دهکده گردشگري معرفي شده اند وارد يکي از معروفترين دهکده هاي گردشگري امريکا در ايالت فلوريدا و در نزديکي شهر کوچک اورلاندو بنام ديسني ورلدDisney World شدم.
ديسني ورلد به تبع ميکي موس و صدها اثر کارتوني ديگر قطعا معروف ترين دهکده گردشگري جهان است جائيکه ماهانه ميليونها گردشگر از خردسال تا بزرگسال را به ميهماني مي پذيرد بي آنکه کسي در پي يافتن اقامتگاه يا وسيله اياب و ذهاب سرگردان باشد.
والت ديسني Walt Disney مبدع ميکي موس و مبتکر پارک هاي ديس ني ورد وقتي بناي اين دهکده را گذاشت اگرچه در آرزوي ايجاد محيطي براي گفتگوي مردم جهان با يکديگر بود ولي شايد باور نمي کرد به زودي دهکده او مقصد ميليونها گردشگر خواهد شد.
چهار پارک بزرگ به تعريف خودمان چهار شهر بازي مدرن در ميان طبيعتي زيبا و سرسبز تشکيل دهنده دهکده يي زيبا به نام ديسني ورلد است. روز اول به ديدن پارک اپکات Epcot مي روم اولين چيزي که باعث حيرت ام مي شود انبوه جمعيتي است که براي خريد بليط و ورود به مجموعه در صف ايستاده اند با پرداخت 62 $ دلار و تهيه بليط وارد اپکات ميشوم . خلاقيت، ابتکار، تحقيق، مطالعه و هنر صفاتي است که در تمامي بازيهاي طراحي شده در اين پارک قابل لمس است ، ترديد نبايد کرد که در توليد و ساخت هر بازي ماهها و شايد سالها تحقيق و مطالعه صورت گرفته است و از مغز خلاق دهها هنرمند و دانشمند استفاده شده است. پيشتر شنيده بودم امريکايي ها به تفريح، سرگرمي و شادي بها مي دهند ولي اين واقعيت وقتي ملموس مي شود که مي بيني براي ترويج فرهنگ سرگرمي و شادي چه ظرفيت هايي ايجاد شده است. پس از يک روز بازي در پارک اپکات، آنچه اصلا به نظرم نيامده است گذر زمان و خستگي ناشي از 12 ساعت حضور در اين پارک مهييج است پارک را در حالي ترک مي کنم که هنوز نتوانسته ام از تمام جاذبه ها و امکانات تفريحي پارک لذت ببرم.
روز دوم به ديدن پارک مجيک کينگدام Magic Kingdom رفتم جايي که صدها اثر کارتوني را به کودکان ، نوجوانان و بعضا بزرگسالان ارزاني بخشيده است. اغراق نكرده ام اگر بگويم آن روز صدها هزار گردشگر خردسال و بزرگسال با استفبال گرم ميکي موس و دهها عروسک کارتوني ديگر وارد اين پارک عروسکي شده بودند.
روز سوم نيز از پارک جهان ماهي ها Sea world ديدن کردم جايي که آب محور شادي همگان بود آکواريوم هاي شگفت انگيز و نمايش هاي زيباي دولفين ها و وال ها تصويري از اين پارک مهييج در خاطره ها ثبت مي کرد.
روز چهارم زمان بازگشت بود فرصت براي تماشاي چهارمين پارک مجموعه ديسني ورلد يعني پارک اونيورسال Universal دست نداد اما انگيزه براي بازديد مجدد از اين مجموعه باقي است.
*وجه تمايز دهکده گردشگري ديسني ورلد
1- يکي از مشکلات و معضلات اساسي گردشگري يافتن اقامتگاه مناسب است. معضلي که نه تنها در دهکده هاي گردشگري ايران همچون مجموعه آبگرم سرعين وجود دارد بلکه شهرها و جزاير توريستي مهم ما همچون اصفهان و شيراز و کيش نيز از آن رنج مي برند. بي ربط نيست اگر بگويم دهکده گردشگري ديسني ورلد به تعداد ساکنانش هتل و مجموعه اقامتي دارد.
2- دومين مشکل عمده گردشگري را بايد وسيله اياب و ذهاب دانست چراکه بسياري از توريست ها خصوصا توريست هاي خارجي ترجيج مي دهند از وسيله حمل و نقل عمومي استفاده کنند. دسترسي دهکده هاي گردشگري به امکانات حمل و نقل عمومي از اين جهت حائز اهميت است . شايد اگر نبود فرودگاه بزرگ و بين المللي اورلاندو در نزديکي ديسني ورلد ، اين انبوه جمعيت قادر به سفر به اين دهکده نبودند.
3- به نظر نگارنده آنچه سبب شده دهکده گردشگري ديسني ورلد به عنوان يک نمونه موفق در جذب گردشگري داخلي و خارجي خودنمايي کند مديريت خصوصي حاکم بر چنين مجموعه يي است مديريتي که شبانه روز در تلاش است تا با ارائه خدمات بهتر توريست بيشتري را جذب و منفعت بيشتري را کسب نمايد. قطعا نگاه دولتي به چنين مجموعه هايي فرجامي جز ورشکستگي و ناکارآمدي ندارد، نگاهي به مجموعه هاي توريستي و تفريحي تحت مديريت بنياد مستضعفان سندي گويا بر اين واقعيت است.
4- "امنيت" مقوله ديگري است که توريست بدون اطمينان از حصول آن تن به سفر نخواهد داد شايد براي ما عجيب باشد اگر بشنويم مديريت حاکم بر مجموعه ديس ني ورد به هنگام ورود گردشگران اعم از امريکايي و غير امريکايي به پارک هاي چهارگانه از آنها انگشت نگاري مي کند، بي آنکه گردشگران متوجه باشند که اثر انگشت آنها گرفته مي شود. بارها در اين 3 روز مجبور شدم براي استفاده از بازي هاي مهيج وسايل شخصي ام را در گوشه اي از پارک رها کنم بي آنکه نگران سرقت آنها باشم .
5- اما نکته جالب توجه اين مجموعه ارائه آموزش هاي مختلف به گردشگران بود بطوريکه آنها پس از خروج از پارک ها ضمن لذت بردن از وسائل تفريحي، نکاتي نيز آموخته بودند ، از گردش فضايي تا کشت و پرورش گونه هايي از گياهان و آشنايي با نحوه زندگي انواع حيوانات.
* مونوريل سرگرمي ديگري براي گردشگران
احتمالا نزاع 2 سال پيش کارشناسان حمل و نقل ريلي با رئيس جمهور فعلي و شهردار سابق تهران در خصوص ساخت مونوريل در تهران را به يادداريد بر خلاف شهردار سابق که مصر به ساخت مونوريل بود و آن را کاري کارشناسي شده و راه حلي براي حل بحران ترافيک و آلودگي هواي تهران مي دانست کارشناسان معتقد بودند مونوريل در هيچ کجاي دنيا بعنوان وسيله حمل و نقل عمومي مورد استفاده قرار نگرفته است چراکه وسيله اي پر هزينه و گران است و چهره شهر را زشت مي کند ضمن اينکه خيابان هاي تهران گنجايش ستون هاي بسيار بزرگ مونوريل را ندارد. آنها بر اين اعتقاد بودند که مونوريل وسيله اي صرفا تفريحي است و در اماکن تفريحي از آن استفاده مي کنند.
اگرچه نزاع کارشناسان با شهردار وقت تهران با انتخاب وي به رياست جمهوري از تب و تاب افتاد ولي نظر کارشناسان عوض نشد. در کشور امريکا نيز اگرچه در هيچ شهر بزرگي نتوان اثري از مونوريل مشاهده کرد اما آن را در دهکده گردشگري ديسني ورلد مي توان ديد و از آن استفاده کرد.
مونوريل به عنوان يکي از جاذبه هاي اين دهکده توريست ها را به استفاده از آن وا مي دارد آنها براي تردد ميان پارک هاي اپکات و مجيک کينگدام از مونوريل استفاده مي کنند تا از حرکت در ارتفاع بتوانند از زيبايي هاي طبيعي اين دهکده لذت ببرند هر چند برخي از گردشگران با اين حال ترجيح مي دهند حتي در اين مسير نيز از مونوريل استفاده نکنند آنها ترن را وسيله يي مطمئن تر و جذاب تر مي شناسند.