
فریزر، بزرگترين جزيره ماسهاي جهان

جزيره فريزر در ساحل شرقي استراليا و در
فاصله 200 كيلومتري شمال بريزبين، با وسعتي
معادل 1630 كيلومتر مربع، بزرگترين جزيره
ماسهاي جهان است و از سال 1992 در فهرست
ميراث جهاني يونسكو ثبت شده است.
اين جزيره آميزهاي بينظير از جنگلهاي
استوايي، درياچههاي آب شيرين و تپههاي شني
است كه حداكثر ارتفاعشان 260 متر است. گفته
ميشود ميزان شنهاي موجود در اين جزيره از
شنهاي صحراي بزرگ آفريقا هم بيشتر است.
در اين جزيره، بقاياي سكونت بوميان استراليا
متعلق به 5 هزار سال پيش شناسايي شده است و
ممكن است مطالعات باستانشناسي، تاريخ سكونت
در جزيره فريزر را عقبتر هم ببرد. بر اساس
گزارشهاي نخستين اروپايياني كه جزيره فريزر
را كشف كردند، اين جزيره مملو از بوميان بوده
است. اما تحقيقات بعدي نشان ميدهد كه اين
جزيره بين 400 تا 600 ساكن دايمي داشته است و
در فصل زمستان كه زمان فراواني غذاهاي دريايي
بوده است، اين عدد به 2 تا 3 هزار نفر هم
ميرسيده است.
آخرين بوميان ساكن جزيره فريزر كه اهالي قبيله
بوچولا بودند، در سال 1904 از اين جزيره خارج
شدند. با اين حال جزيره فريزر، محوطهاي
باارزش فرهنگي، معنوي و باستاني است.
ماتيو فليندرز، كاشف انگليسي، نخستين فرد
غيربومي بود كه در سال 1802 قدم به جزيره
فريزر گذاشت. كشتي فليندرز به مدت يك روز در
ساحل شرقي جزيره لنگر انداخت و فليندرز و
همراهانش براي جمعآوري آب، چوب و نمونههاي
گياهي به جزيره آمدند.
در سال 1836 نجاتيافتگان كشتي استرلينگ كسل
پس از غرق كشتي، خود را به اين جزيره رساندند
و مدتي بعد توسط گروه نجاتي كه از بريزبين
اعزام شده بود نجات يافتند. اما خاطرات تخيلي
اليزا فريزر، يكي از مسافران كشتي استرلينگ
كسل شهرت بسياري يافت و دشمني فراواني را نسبت
به ساكنان بومي جزيره برانگيخت. از آن پس بود
كه اين جزيره (كه بوميان آن را كهگاري
ميناميدند) به نام جزيره فريزر مشهور شد.
اندرو پتري، كاشف اسكاتلندي در سال 1842 به
جزيره فريزر آمد و در گزارشهاي خود از مراتع
حاصلخيز و جنگلهاي انبوه اين جزيره سخن گفت.
انتشار گزارش پتري موجب شد تا مهاجران اروپايي
براي سكونت راهي اين جزيره شوند. ورود مهاجران
اروپايي موجب شد سبك زندگي بوميان جزيره مختل
شود و بوميان پس از مدتي مقاومت در برابر
اروپاييان، مغلوب سلاحهاي گرم آنها شدند و
به تدريج از جزيره خارج شدند.
همچنين در اواخر قرن نوزدهم و با رونق
كشتيراني در منطقه، دو فانوس دريايي در جزيره
فريزر احداث شد تا راهنماي كشتيها در شب
باشد.
جزيره فريزر داراي زيباييها و جاذبههاي
طبيعي فراواني است كه از جمله آنها ميتوان
به نهرهاي زلال، درياچههاي آب شيرين، تپههاي
شني رنگارنگ و حوضچههاي سنگي اشاره كرد.
بقاياي كشتي ماهوني كه در قرن نوزدهم در ساحل
جزيره به گل نشست از ديگر جذابيتهاي جزيره
فريزر است.
جزيره فريزر، همچنين گونههاي جانوري فراواني
دارد كه در ميانشان پرندگان با بيش از 354
گونه داراي بيشترين تنوع زيستي هستند. اين
جزيره به ويژه از اهميت خاصي براي پرندگان
مهاجري برخوردار است كه از آنجا به عنوان محل
استراحت بين راه مهاجرتشان ميان جنوب استراليا
و سيبري استفاده ميكنند.
پستانداران اندكي در جزيره فريزر زندگي
ميكنند كه پرجمعيتترينشان خفاشها هستند.
همچنين جمعيت كانگوروهاي اين جزيره هم از نظر
نژادي اصيلترين كانگوروهاي شرق استراليا
هستند.
اما درياچههاي جزيره فريزر به خاطر آب اسيدي
و املاح اندكشان زيستگاه خوبي براي ماهيها و
ديگر گونههاي آبزي محسوب نميشوند.